Khi đường sắt tốc độ cao và các tuyến đường sắt đô thị được nhắc đến nhiều, học sinh và phụ huynh thường hỏi một câu rất thẳng: làm nghề đường sắt có vất vả không? Câu trả lời trung thực là có: công việc ở ngoài trời, theo ca, có lúc làm đêm và đòi hỏi kỷ luật, an toàn rất cao. Nhưng đó cũng là một nghề kỹ thuật có vai trò rõ ràng: giữ cho mỗi chuyến tàu chạy an toàn. Bài viết mô tả một ngày điển hình của người bảo dưỡng đường sắt, nêu cả điều vất vả lẫn điều đáng giá của nghề, kèm thông tin ngành Xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt tại Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 1 (CCT1).
Tóm tắt nhanh
- Có vất vả không: có – làm ngoài trời, chịu nắng mưa, theo ca, đi bộ nhiều, chú ý cao độ, nhiều lúc làm đêm và ở vùng heo hút.
- Công việc chính: tuần đường (phát hiện hỏng hóc trên ray, buông-bảo dưỡng, đường ngang), duy tu sửa chữa theo kế hoạch, xử lý sự cố.
- Đáng giá: vai trò an toàn rõ ràng, nhu cầu nhân lực dài hạn gắn với các dự án đường sắt mới.
- Ngành đào tạo: Xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt (cao đẳng).
1. Người bảo dưỡng đường sắt làm những việc gì?
Trong hệ thống đường sắt, tuyến đường được chia thành từng cung đường. Theo các bài viết của báo Giáo dục Việt Nam, mỗi cung thường dài khoảng 10 km và được giao cho một nhóm công nhân phụ trách. Hai nhóm việc chính:
- Tuần đường: đi dọc cung đường để kiểm tra ray, tà vẹt, bu lông, đường ngang, cầu cống; phát hiện bất thường để xử lý hoặc báo cáo. Theo VnExpress, người tuần đường phải “dán mắt” xuống ray, bu lông nào lỏng thì siết lại hoặc thay mới, kiểm tra tấm đan đường ngang và báo cáo để đơn vị duy tu sửa chữa nếu hỏng nặng.
- Duy tu, sửa chữa: thay thế, chỉnh sửa và gia cố các hạng mục theo kế hoạch hoặc khi xảy ra sự cố, thường do đội duy tu đảm nhận.
Trong ngành đào tạo xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt, phần việc này thuộc mảng “bảo dưỡng”.
2. Một ngày điển hình
Trước giờ lên ban
Mỗi ngày thường chia thành 3 ban, mỗi ban 8 tiếng (theo báo Giáo dục Việt Nam). Người tuần đường nhận bàn giao từ ban trước, đọc sổ giao ban và chuẩn bị dụng cụ. Theo Báo Pháp luật Việt Nam, dụng cụ bắt buộc mang theo gồm cờ (một cờ vàng, hai cờ đỏ có cán) ban ngày, đèn hai mặt trắng đỏ ban đêm, kèn hoặc còi và pháo hiệu. Ngoài ra có bộ dụng cụ sửa chữa nhỏ để xử lý ngay những hư hỏng đơn giản.
Trên cung đường
Công nhân đi bộ kiểm tra một lượt đi và về; báo Giáo dục Việt Nam mô tả quãng đường khoảng 20 km cho một cung dài 10 km, sau đó bàn giao cho ban sau. Trên đường đi, họ phải quan sát ray, tà vẹt, bu lông, đường ngang; đi qua cầu, cống, hầm (có những cung có hầm dài, tối); gặp tàu chạy qua thì phải tuân thủ quy trình tránh tàu và phối hợp với giờ chạy tàu.
Giữa ca: phát hiện và xử lý
Khi thấy bu lông lỏng, họ siết hoặc thay ngay; với hư hỏng lớn hơn, họ báo về đơn vị để đội duy tu đến xử lý. Có những tình huống cấp bách: theo Báo Pháp luật Việt Nam, một người tuần đường ở Đà Nẵng đã phát hiện kịp thời sự cố gãy ray trên đường số 1 ga Thanh Khê và báo cho đội xử lý an toàn đường sắt đến khắc phục. Trong trường hợp phải báo tàu dừng, người tuần đường phối hợp với gác ghi, trực ban điều độ để thông báo cho lái tàu (theo VnExpress).
Cuối ca
Sau mỗi ca, người tuần đường ký sổ giao ban với cung đường kế bên và đổi thẻ đường để xác tín lộ trình (theo Báo Pháp luật Việt Nam). Biểu đồ tuần đường thể hiện rõ từng mốc thời gian người tuần đường ở vị trí nào trên cung của mình, nên mọi việc đều cần ghi chép chính xác.
3. Vất vả ở những điểm nào?
- Thời tiết: nắng nóng, mưa gió, bão. Báo Pháp luật Việt Nam ghi nhận cả những đêm mưa gió, những ngày hè nắng lửa mà người tuần đường vẫn phải lên ban. Báo Tiền Phong ghi nhận cảnh công nhân tuần đường đi dưới trưa nắng đỉnh điểm ở Hà Nội.
- Đi bộ nhiều: ngày dài, quãng đường lớn, cần tập trung cao độ để không bỏ sót hư hỏng.
- Theo ca, có ca đêm: chất lượng giấc ngủ và sinh hoạt gia đình có thể bị ảnh hưởng.
- Ở vùng heo hút: những cung như đèo Hải Vân được VietnamPlus mô tả là một trong những cung heo hút bậc nhất của đường sắt Bắc – Nam; thời tiết trên đèo thay đổi nhanh, mùa mưa nhiệt độ hạ thấp.
- Áp lực an toàn: một sai sót nhỏ có thể ảnh hưởng đến chuyến tàu. Ngoài ra, các vụ tai nạn giữa tàu và công nhân đường sắt làm việc trên tuyến đã từng được báo chí ghi nhận, cho thấy việc tuân thủ quy trình an toàn là bắt buộc, không phải lời khuyên.
Một số bài báo cũng cho biết thu nhập của một số vị trí trong ngành từng “ít ỏi” (với công nhân gác chắn, theo báo Nhân Dân); bạn nên hỏi kỹ về chế độ, phụ cấp và bảo hiểm của đơn vị khi ứng tuyển.
4. Điều đáng giá của nghề
- Vai trò an toàn rõ ràng: người tuần đường là lớp kiểm tra đầu tiên, có thể phát hiện hư hỏng trước khi tàu đến.
- Nghề kỹ thuật có tay nghề: cần biết đọc bản vẽ, đo đạc, hiểu kết cấu hạ tầng đường sắt.
- Cơ hội phát triển: từ công nhân, tổ trưởng, cấp cung, có người lên đội trưởng, cán bộ kỹ thuật hoặc học liên thông.
- Nhu cầu nhân lực dài hạn: theo Báo Chính phủ (11/10/2026), nhu cầu nhân lực cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đến năm 2035 dự kiến khoảng 254.400 người, và Việt Nam đặt mục tiêu hình thành năng lực tự xây dựng, bảo trì công trình đường sắt trong nước. Đây là ước tính cho toàn dự án, gồm nhiều nhóm nghề và trình độ.
- Ý nghĩa nghề nghiệp: nhiều người gắn bó lâu năm với nghề vì cảm giác giữ bình yên cho mỗi chuyến tàu (theo các bài báo về người tuần đường).
5. Ai phù hợp với nghề này?
- Có sức khỏe tốt, chịu được làm ngoài trời và đi bộ nhiều.
- Kỷ luật, cẩn thận, có ý thức an toàn cao.
- Sẵn sàng làm theo ca và có thể đi công tác xa.
- Thích công việc kỹ thuật, đọc bản vẽ và tìm hiểu về đường sắt.
Nếu bạn không chắc chắn có phù hợp với công việc hiện trường, bạn có thể hỏi nhà trường về các vị trí văn phòng trong ngành như khối lượng – dự toán, QA/QC, giám sát, điều độ.
6. Thông tin tuyển sinh ngành Xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt tại CCT1
Trường Cao đẳng Giao thông Vận tải Trung ương 1 là trường công lập trực thuộc Bộ Xây dựng. Ngành Xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt đào tạo hệ cao đẳng chính quy; sau khi tốt nghiệp sinh viên nhận bằng cao đẳng và có thể học liên thông lên đại học nếu có nhu cầu.
- Thời gian đào tạo: 2 – 3 năm
- Học phí: 1.600.000đ/ tháng
- Lệ phí xét tuyển: 50.000 đồng
- Đối tượng và phương thức: học sinh tốt nghiệp THPT, có đủ sức khỏe; xét học bạ THPT hoặc xét theo kết quả thi tốt nghiệp THPT; đăng ký trực tuyến trên website tuyển sinh.
- Hỗ trợ: Học bổng của các doanh nghiệp, tập đoàn lớn, Doanh nghiệp nhận sinh viên thực tập và làm việc
Thông tin liên hệ tư vấn
TRƯỜNG CAO ĐẲNG GIAO THÔNG VẬN TẢI TRUNG ƯƠNG 1 – Cơ sở Bắc Từ Liêm
📍 Địa chỉ: Số 137 Tân Xuân, Đông Ngạc, Bắc Từ Liêm, Hà Nội
📞 Hotline tư vấn: 0336.016.136 / 0967.988.022
✉️ Email: p.tuyensinh.daotao@gmail.com
👉 Đăng ký xét tuyển trực tuyến:
Câu hỏi thường gặp
1. Ngành đường sắt có phải làm ca đêm không? Một số vị trí như tuần đường, trực ban, gác chắn làm theo ca, trong đó có ca đêm. Các vị trí kỹ thuật văn phòng như khối lượng, dự toán, giám sát thường có lịch khác. Lịch cụ thể phụ thuộc đơn vị sử dụng lao động.
2. Làm nghề này có nguy hiểm không? Nghề có rủi ro vì làm việc trên tuyến tàu chạy; vì vậy quy trình an toàn, huấn luyện và phối hợp với điều độ là bắt buộc. Khi chọn đơn vị làm việc, bạn nên hỏi rõ về huấn luyện an toàn và bảo hộ lao động.
3. Có phải ai cũng phải đi tuần đường không? Không. Người học ngành có thể làm ngoài hiện trường (tuần đường, duy tu, thi công) hoặc các vị trí kỹ thuật khác như khối lượng – dự toán, giám sát, QA/QC.
4. Mới ra trường lương bao nhiêu? Chưa có số liệu lương riêng cho người bảo dưỡng đường sắt. Xem bài Ngành Xây dựng và bảo dưỡng công trình giao thông đường sắt là gì? Vị trí việc làm và mức lương để biết mức tham khảo của nhóm ngành liên quan.
5. Học xong có liên thông lên đại học được không? CCT1 cho biết sinh viên có thể học liên thông lên đại học nếu có nhu cầu; điều kiện cụ thể phụ thuộc trường đại học tiếp nhận.

